Door Wat enkele maanden geleden nog slechts ophef was, is op 28 mei 2025 een flinke stap dichterbij gekomen: de afschaffing van de Franse milieuzones (ZFE – Zones à Faibles Émissions) heeft een belangrijke horde genomen in het parlement. Een ruime meerderheid van de afgevaardigden stemde vóór het schrappen van de verplichting om deze zones in te voeren of te handhaven, waarmee het lot van deze milieumaatregel vrijwel bezegeld lijkt. Of kan Europa er middels miljarden boetes nog voor gaan liggen?
Van onomkeerbare maatregel tot politieke breuklijn
Toen de Franse regering in 2018 de eerste milieuzones aankondigde, werd dit gepresenteerd als een "onomkeerbare dynamiek". Zes jaar later blijkt niets minder waar: het parlement stemde in meerderheid voor een wetsvoorstel dat een streep zet door de verplichte invoering van ZFE's in stedelijke gebieden. De stemming was onderdeel van een breder wetsvoorstel tot vereenvoudiging van het economische leven en werd aangenomen met 98 stemmen vóór en 51 tegen.
Wat zeer opvallend is is dat de steun kwam uit onverwachte hoeken. Niet alleen de rechtse partijen (zoals RN en UDR) stemden voor, maar ook La France Insoumise (LFI) en enkele afgevaardigden uit het Macron-kamp. Minister van Ecologische Transitie Agnès Pannier-Runacher probeerde met een amendement nog te redden wat er te redden viel – door ZFE's te beperken tot Parijs en Lyon – maar dat voorstel haalde het niet.
2,7 miljoen voertuigen weer de weg op
De impact van deze beslissing is groot. Volgens data geanalyseerd door Le Monde zouden maar liefst 2,7 miljoen van de meest vervuilende voertuigen in Frankrijk weer de weg op mogen in gebieden waar zij eerder verboden waren. Vooral in grote steden zoals Parijs, Lyon, Montpellier en Grenoble zal dit voelbaar zijn. Bijna een kwart van de zwaar vervuilende voertuigen die daar geregistreerd staan, zouden zonder restricties kunnen terugkeren op de wegen.
In kleinere steden of gebieden waar enkel zware bedrijfsvoertuigen onder de ZFE-regels vielen, zoals Nancy en Clermont-Ferrand, zijn de effecten waarschijnlijk marginaal.
Felle kritiek vanuit Parijs: ‘Onacceptabel signaal van achteruitgang’
De afschaffing van de ZFE’s heeft direct na de stemming geleid tot felle reacties vanuit onder andere het stadhuis van Parijs. Minder dan 24 uur na het besluit sprak de stad van een "zeer zorgwekkende tegenslag voor de volksgezondheid". In een officieel persbericht riep het Parijse stadsbestuur de regering en het parlement op om de maatregel "weer in te voeren".
Volgens de gemeente zijn ZFE’s een essentieel instrument om luchtvervuiling aan te pakken, vooral in een regio als Île-de-France, waar luchtvervuiling jaarlijks meer dan 8.000 vroegtijdige sterfgevallen veroorzaakt. “Het schrappen van de milieuzones betekent het tenietdoen van jarenlange inspanningen, het verzwakken van betrokken steden en het sturen van een onaanvaardbaar signaal van achteruitgang,” aldus het stadhuis.
David Belliard, locoburgemeester van Parijs belast met mobiliteit, noemde de beslissing van het parlement zelfs “dom en oneerlijk”, en benadrukte dat het juist de armste bevolkingsgroepen zijn die het zwaarst lijden onder luchtvervuiling. Het stadsbestuur wijst erop dat door lokaal beleid om het autogebruik te verminderen, de luchtvervuiling in Parijs in twintig jaar tijd al gehalveerd is. “Als steden handelen, zie je resultaat,” aldus Parijs.
Kritiek en dreigende miljardenboetes vanuit Brussel
Ook vanuit Brussel klinkt zware kritiek, en de gevolgen van deze beslissing kunnen Frankrijk miljarden kosten. Volgens een nota van het Franse directoraat-generaal van de Schatkist, die in april 2025 werd gepubliceerd en door Le Parisien en Capital.fr werd aangehaald, staat de afschaffing van de ZFE's op gespannen voet met Europese milieuwetgeving.
Frankrijk heeft zich in het kader van het Europese herstelplan van 2020 gecommitteerd aan het invoeren van lage-emissiezones in grote steden. Deze toezegging was gekoppeld aan substantiële Europese subsidies, waarvan de resterende tranches in gevaar komen bij het niet-naleven van de afspraken.
De potentiële financiële schade is fors:
- In 2025 zou Frankrijk tot €3,3 miljard aan EU-gelden mis kunnen lopen;
- In 2026 zou dat bedrag kunnen oplopen tot €6,1 miljard, zo blijkt uit schattingen.
Daarnaast riskeert Frankrijk ook formele sancties van de Europese Commissie én juridische stappen van de Franse Raad van State wegens het niet-naleven van de Europese luchtkwaliteitsnormen. Als deze sancties daadwerkelijk worden doorgevoerd is het nog maar de vraag of de afschaffing van het milieusticker systeem bijdraagt aan het doeleinde van het wetsvoorstel namelijk het vereenvoudigen van het economische leven. Deze afschaffing van maatregelen hebben door sancties wellicht zoveel impact dat de Fransen er economisch gezien niet beter op worden. Minister van Economie Bruno Le Maire zou volgens insiders "verslagen" hebben gereageerd op de beslissing van het parlement, vooral door de dreigende economische gevolgen.
Voorlopig nog steeds een milieusticker Frankrijk nodig
Hoewel de stemming van 28 mei 2025 een duidelijke richting aangeeft, is de afschaffing nog niet definitief. Het wetsvoorstel moet nog als geheel worden goedgekeurd – en bevat nog zo’n 600 amendementen. Maar dat het Franse politieke tij zich tegen de milieuzones heeft gekeerd, lijkt onmiskenbaar. De vraag is nog in hoeverre Europa er voor kan gaan liggen met haar sancties.
Voor Franse en dus ook Nederlandse automobilisten lijkt dit mogelijk goed nieuws – vooral voor wie met oudere voertuigen Frankrijk bezoekt. Voor de Franse milieu en volksgezondheid lijkt het echter een bittere pil.
Zolang het wetvoorstel nog niet definitief is aangenomen is de milieusticker Frankrijk nog steeds benodigd op veel plaatsen in Frankrijk. Mocht de afschaffing definitief doorgaan dan is ook nog niet bekend per wanneer deze milieuzones worden afgeschaft.
Wij bij VignetNodig.nl blijven de situatie op de voet volgen. Zodra de stemming over het volledige wetsvoorstel plaatsvindt, zullen wij dit in een nieuw blog analyseren. Houd onze site dus goed in de gaten voor het laatste nieuws over de milieuzones in Frankrijk.
